| Oktober 2021
1 Omschrijving
Een future is een overeenkomst om in de toekomst een onderliggende waarde (bijvoorbeeld een index, valuta, grondstof of obligatie) te verhandelen tegen een prijs die nu overeengekomen is door de koper en verkoper.
Met een future long wordt ingespeeld op een stijging van de onderliggende waarde, met een future short op een daling van de onderliggende waarde.
Een futurecontract heeft altijd twee partijen: een koper en een verkoper. Bij het sluiten van een futurecontract komen koper en verkoper overeen de onderliggende waarde op een tijdstip in de toekomst (op expiratie), tegen een bepaalde prijs met elkaar te verhandelen.
Bij het aangaan van een future-overeenkomst wordt geen premie betaald of ontvangen door de koper en verkoper, maar zowel de koper als verkoper hebben op expiratie wél een verplichting: de koper heeft de verplichting de onderliggende waarde af te nemen en de verkoper heeft de verplichting de onderliggende waarde te leveren.
De koers van een future komt tot stand door vraag en aanbod, maar heeft een relatie met de onderliggende waarde.
Behalve door de koers van de onderliggende waarde, wordt de koers van de future ook beïnvloed door de rentestand en de eventuele dividenden of coupons die over de onderliggende waarde worden uitgekeerd. Daardoor kan het voorkomen dat een koersstijging of -daling van de onderliggende waarde niet of niet evenredig is terug te zien in de koersontwikkeling van de future.
Over het algemeen geldt dat de waarde van de future meebeweegt met de ontwikkeling van de onderliggende waarde zelf. Stijgt de onderliggende waarde zoals een index in waarde, dan stijgt de waarde van de future doorgaans ook. Andersom is ook waar. Daalt de onderliggende waarde in koers, dan daalt de waarde van de future veelal.
Een belegger kan een future op de betreffende beurs kopen of verkopen door een order te plaatsen.
Een belegger die een future koopt, doet een openingsaankoop. Hierdoor verwerft hij een long-positie, een ander woord voor kooppositie. In principe maakt de koper winst als de koers van de future stijgt en verlies als de koers van zijn future daalt.
Een belegger die een future verkoopt, doet een openingsverkoop. Door de openingsverkoop heeft de belegger een short-positie. De verkoper maakt winst als de koers van de future, die hij heeft verkocht, daalt en verlies als de koers van de verkochte future stijgt.
Indien de koper zijn long-positie wil liquideren, kan hij dit doen door zijn future weer te verkopen. Hij verricht dan een sluitingsverkoop.
Indien de verkoper zijn short-positie wil liquideren, kan hij dit doen door een future te terug te kopen. Hij verricht dan een sluitingskoop
Kenmerkend voor de handel in futures is dat de investering bij het openen van de positie alleen bestaat uit de zekerheid (margin). Deze zekerheid dient ter nakoming van de verplichtingen die uit het futures-contract voortvloeien.
Saxo bepaalt de soort en hoeveelheid zekerheid die hij van de belegger verlangt. De zekerheid wordt ook wel initial margin genoemd. Deze initial margin kan per onderliggende waarde flink verschillen.
Een kenmerk van futures is dat winsten en verliezen van dag tot dag worden bijgehouden en direct in geld worden verrekend op basis van de slotkoers van de betreffende future. De verrekening wordt ook wel de variation margin genoemd.
Een belegger dient niet in futures te handelen, als hij niet in staat is om een mogelijk aanzienlijk financieel nadeel te lijden.
Het is belangrijk te weten dat een future over het algemeen wordt gezien als één van de meest risicovolle beleggingsproducten die op de beurs verhandelbaar is en daarom alleen geschikt is voor zeer ervaren beleggers met een hoge risico-acceptatie.
2 Belangrijk om te weten: het futurecontract en standaardisatie
De futures die op de derivatenmarkt worden verhandeld, voldoen aan een aantal standaardvoorwaarden.
De standaardisatie heeft betrekking op de onderliggende waarde, de contractgrootte, de munteenheid, de looptijd (de afloopdatum; ook wel expiratiedatum), de laatste handelsdag en de leverings- of afrekeningscondities.
Al deze gegevens zijn onderdeel van de contractspecificaties. De koers van de future is het enige variabele element.
Onderliggende waarde en contractgrootte
De waarden waarop futures worden genoteerd, zoals beursindices, obligaties en valuta’s, heten de onderliggende waarden.
De onderliggende waarden worden door de betreffende derivatenbeurs geselecteerd. Hierbij geeft de beurs de voorkeur aan onderliggende waarden die op ruime schaal zijn verspreid en waarin actief wordt gehandeld (waar vraag naar is).
De contractgrootte is de hoeveelheid onderliggende waarde waarop één future betrekking heeft.
In het geval van de future op de AEX-index (symbool FTI), heeft een punt (verandering) betrekking op € 200. Bij een van de meest verhandelde futures ter wereld, de E-Mini S&P 500 (symbool ES), heeft een punt verandering betrekking op $ 50.
Daarnaast is de ticksize – ook wel tick genoemd – verder van belang. De ticksize is de kleinst toegestane koersbeweging van de onderliggende waarde. De tick value geeft aan hoeveel de waarde van de future verandert als de onderliggende waarde met een tick beweegt.
Ter illustratie: voor een AEX-future is de ticksize 0,05 punt, ofwel € 10 aan waarde (0,05 * de contractgrootte van € 200). Betreft het de E-Mini S&P 500 future, dan is de ticksize 0,25 punt, ofwel $ 12,50 aan waarde (0,25 * de contractgrootte van $ 50).
Per onderliggende waarde kunnen dus zowel de contractgrootte als de ticksize verschillen.
Op grond van zwaarwegende omstandigheden kan de betreffende derivatenbeurs besluiten een future uit de notering te nemen.
Indien een future betrekking heeft op aandelen kunnen de contractspecificaties worden aangepast in geval van fusies of overnames, herkapitalisatie, splitsing, claimemissie of de uitgifte van bonusaandelen.
Ook de contractgrootte van een future, en het aantal futures dat een belegger houdt, kan worden gewijzigd.
Ook andere gevallen, zoals een openbaar bod op een genoteerde onderneming, een fusie of liquidatie, kunnen aanleiding zijn voor wijziging van de onderliggende waarde.
Handel, laatste handelsdag en afrekening
De snelheid waarmee u kunt kopen of verkopen, hangt af van de vraag en het aanbod en het volume dat verhandeld wordt.
Hoe groter het verhandelde volume, hoe meer liquide een future is. Een hoge liquiditeit vergroot de kans dat een future snel en tegen marktwaarde gesloten kan worden.
Naarmate de liquiditeit afneemt en de het verschil tussen de bieden laatkoers groter is (ruimere spread), geldt doorgaans het omgekeerde.
De laatste handelsdag (expiratiedatum) van een future is de laatste dag waarop handel in aflopende future mogelijk is.
Gedurende de looptijd van een future kunnen zowel opening- als sluitingstransacties worden gedaan.
Per onderliggende waarde kunnen de laatste handelsmomenten sterk verschillen. Zo is de AEX-future (FTI) op expiratie verhandelbaar tot 16:00, die van de DAX (de Duitse evenknie) tot 13:00 uur.
Alle futures-contracten die na afloop van de laatste handelsdag nog openstaan worden afgewikkeld.
Bij cash settlement contracten (dit is doorgaans het geval bij beursindices) geschiedt de afwikkeling door verrekening in geld op basis van de settlementsprijs. De settlementsprijs wordt door de betreffende derivatenbeurs vastgesteld.
Kopers en verkopers van futures die fysieke levering (hiervan is bij sommige grondstoffen of obligaties sprake) of cash-settlement willen voorkomen, dienen hun positie uiterlijk op de laatste handelsdag te sluiten.
3 Waarom handelen in futures? Mogelijke doelstellingen van de futurebelegger
Futures bieden diverse mogelijkheden om in te spelen op prijsbewegingen van een onderliggende waarde.
Als futurehandel past bij uw risicoprofiel, kunt u strategieën toepassen die u kunnen helpen uw beleggingsdoelen te behalen.
Over het algemeen handelen beleggers in futures om invulling te geven aan een van de 2 onderstaande verwachtingen:
- Inspelen op een verwachte prijsontwikkeling van een onderliggende waarde (koerswinst behalen)
- Een portefeuille afdekken (risico’s verlagen)
Uiteraard zijn er nog andere doelstellingen, maar doorgaans willen beleggers met futures invulling geven aan een of beide van bovenstaande verwachtingen.
Inspelen op een verwachte prijsontwikkeling van een onderliggende waarde (koerswinst behalen)
De koper van een future verwacht een stijging van de koers van de onderliggende waarde, de verkoper van een future verwacht een daling van de onderliggende waarde.
Met margin als vertrekpunt kan met een relatief klein kapitaalbeslag worden geprofiteerd als verwachte koersontwikkelingen uitkomen.
Bij een stijging van de koers van de onderliggende waarde zal de koers van een future doorgaans in absolute termen meestijgen en de koper van deze future profiteren. Vanwege het relatief kleine kapitaalbeslag (margin) zal de winst procentueel zelfs sterker stijgen (de hefboom).
Bij een daling van de koers van de onderliggende waarde zal de koers van een future doorgaans in absolute termen dalen, de verkoper van deze future zal hiervan profiteren. Ook nu vanwege het relatief kleine kapitaalbeslag (margin) zal het procentuele resultaat zelfs sterker stijgen (de hefboom).
Kortom, beweegt de onderliggende waarde in de richting van de futurepositie, dan is het mogelijk om als belegger koerswinst op futures te behalen. Een voordeel is dat u dit doorgaans al met een beperkt kapitaalbeslag kunt realiseren.
Een portefeuille afdekken
Een belegger met een aandelenportefeuille kan het neerwaartse risico dat verbonden is aan dit bezit voor een bepaalde tijd (de looptijd tot expiratie) beperken door een of meerdere futures te verkopen (short gaan) op een bredere aandelenindex, zoals de AEX of S&P 500.
Als de beurs een algemene daling doormaakt, kan de futurepositie op de aandelenindex voldoende winst genereren om de waardevermindering van de beleggersportefeuille geheel of gedeeltelijk te compenseren.
Voor elke euro of dollar waarmee de waarde van de index onder het koersniveau van de openingsverkoop zakt, zal de verkochte future immers waarde opleveren voor de belegger.
Kortom: maakt u zich zorgen over het risico van de aandelenmarkt en als gevolg daarvan voor een bredere portefeuille op een bepaalde termijn, maar wilt u onderliggende aandelenposities niet verkopen? Dan kunt u door de verkoop van een of meerdere futures het risico verlagen.
4 Opbrengsten en risico’s
Futures zijn afgeleide producten met een hefboomwerking. Een beperkte waardeschommeling van de onderliggende waarde kan leiden tot grote winsten of verliezen. Dat brengt grote risico’s mee.
De opbrengst van futures wordt bepaald door:
- De prijsontwikkeling van de onderliggende waarde en de voorwaarden van de future.
- De hefboom van de future. Deze wordt bepaald door de contractgrootte van de future. Op hoe meer eenheden van de onderliggende waarde het future contract betrekking heeft, hoe groter de hefboom.
Aan futures zijn ook risico’s verbonden:
- Wie investeert in futures is aan dezelfde risico’s blootgesteld als diegene die rechtstreeks in de onderliggende waarde investeert. De hefboomwerking versterkt niet alleen de mogelijke opbrengsten, maar ook de kans op verlies.
- Doorgaans is er een verband tussen de prijs van de onderliggende waarde en de koersschommeling van de future. Bepaalde factoren kunnen dit verband verstoren, bijvoorbeeld wanneer de marktrente wijzigt of wanneer de onderliggende waarde een dividend uitkeert.
- Het maximale verlies bij een gekochte future is het verschil tussen de waarde van de future bij aankoop (openingskoop) en een onderliggende waarde die op 0 expireert. In uitzonderlijke gevallen kan de prijs van een future negatief worden. In dat geval is uw maximale verlies het verschil tussen de waarde van de future en de negatieve prijs op expiratiedag. Dit kan bijvoorbeeld voorkomen bij futures met fysieke levering zoals futures op grondstoffen.
- Het maximale verlies bij een verkochte future is theoretisch onbeperkt (een onderliggende waarde zou theoretisch oneindig door kunnen blijven stijgen). In de praktijk is het maximale verlies het verschil tussen de waarde van de future bij de openingsverkoop en de hoogte van de (in dit geval gestegen) onderliggende waarde op expiratie.
- Vanwege de eventuele verliezen die u kunt lijden, zal Saxo een bepaald bedrag (margin) reserveren op uw effectenrekening die dient als zekerheid. Dit betekent overigens niet dat uw financiële risico’s zijn beperkt tot de omvang van die margin. Het is mogelijk dat de verliezen die uit uw posities voortvloeien de waarde van de door u verschafte margin overtreffen en dat u een restschuld overhoudt.
5 Kosten
Aan het beleggen in futures zijn kosten verbonden. Deze hebben invloed op uw opbrengst.
Transactiekosten
De order tot aan- en verkoop moet worden verwerkt, doorgegeven, uitgevoerd en afgehandeld. U betaalt hiervoor transactiekosten aan Saxo. Meer informatie vindt u in het tarievenoverzicht en in het Essentiële-informatiedocument (Eid) van de future.
6 Wist u dat...
...futures niet alleen worden gebruikt om opbrengsten te generen
Naast het behalen van opbrengst worden futures ook gebruikt om zich in te dekken tegen prijsschommelingen van de onderliggende waarden.
...er een verschil bestaat tussen een future long positie en een future short positie
Door een future long positie in te nemen speelt u in op de stijging van de onderliggende waarde. Wanneer u verwacht dat de onderliggende waarde zal dalen, neemt u een future short positie in.