Schemat „pump and dump” to rodzaj oszustwa związanego z papierami wartościowymi, w którym oszuści sztucznie zawyżają cenę akcji o niskiej wartości, wykorzystując fałszywe lub wprowadzające w błąd informacje, a następnie sprzedają swoje udziały po wzroście ceny, pozostawiając innych inwestorów ze stratami.
Uważaj!
Schematy „pump and dump” są często realizowane za pośrednictwem mediów społecznościowych, forów internetowych i kampanii e‑mailowych.
Oszuści mogą gwarantować wysokie zyski bez ryzyka lub twierdzić, że mają dostęp do informacji poufnych dostępnych tylko dla nielicznych.
W niektórych przypadkach oszuści podszywają się pod znane osoby publiczne lub twierdzą, że pracują dla zaufanej firmy.
Mogą wykorzystywać cudze imię i wizerunek — bez wiedzy tej osoby — aby tworzyć fałszywe profile w mediach społecznościowych i zwiększać swoją wiarygodność.
Jak te schematy zazwyczaj działają
- Możesz zostać dodany do prywatnej grupy inwestycyjnej i zachęcany do inwestowania w akcje o niskiej wartości, z obietnicami szybkiego, wysokiego zysku i braku ryzyka.
- Takie wiadomości często pochodzą z niezweryfikowanych źródeł, np. z grup na Facebooku, WhatsAppie lub Signalu. Fałszywe profile innych „inwestorów” mogą udostępniać historie sukcesu lub pokazywać rzekome zyski, aby nadać schematowi pozory wiarygodności.
- Gdy wystarczająco dużo osób zainwestuje i cena akcji wzrośnie, oszuści sprzedają swoje udziały. To często prowadzi do gwałtownego spadku ceny, pozostawiając innych inwestorów z istotnymi stratami.
Jak się chronić
- Unikaj porad inwestycyjnych z niezweryfikowanych lub nieznanych źródeł, zwłaszcza w mediach społecznościowych.
- Podchodź sceptycznie do ofert obiecujących wysokie zyski bez ryzyka.
- Nie ufaj „ekspertowi”, który gwarantuje bezbłędne, niezawodne inwestycje.
- Nie polegaj na „informacjach poufnych” udostępnianych w prywatnych grupach lub wiadomościach bezpośrednich.
- Nie podejmuj decyzji pod presją szybkiego działania.
- Poświęć czas na zbadanie zarówno inwestycji, jak i źródła rekomendacji.
- Pamiętaj, że każdy handel i inwestowanie wiąże się z ryzykiem, a żadne wyniki nie są gwarantowane.
Ważne informacje
- Legalnie działające instytucje finansowe nie gwarantują zwrotów z inwestycji.
- Oszuści mogą wykorzystywać prawdziwe nazwiska lub wizerunki bez wiedzy tych osób, aby sprawiać wrażenie wiarygodnych.
- Fałszywe opinie „inwestorów” są powszechnie używane, aby schematy wydawały się godne zaufania.
Najczęściej zadawane pytania
Czy schemat „pump and dump” jest nielegalny?
Tak. Schematy „pump and dump” są formą oszustwa na rynku papierów wartościowych i są nielegalne w wielu jurysdykcjach.
Czy schematy „pump and dump” mogą obejmować znane firmy lub osoby?
Oszuści mogą podszywać się pod znane osoby lub firmy, ale nie oznacza to, że te podmioty są zaangażowane.
Czy schematy „pump and dump” ograniczają się do określonych rynków?
Nie. Takie schematy mogą występować na różnych rynkach i instrumentach, szczególnie w przypadku akcji o niskiej płynności.